Anasayfa – Türkiye Engelliler Meclisi

Türkiye Engelliler Meclisi. Türkiye Engelliler Meclisine Doğru. Engelliler Meclisi

Türkiye Engelliler Meclisi

Türkiye Engelliler Meclisine Doğru

Proje detayları için tıklayın!

“Aktif Yurttaşlık Hakkımızdır.”

“Türkiye Engelliler Meclisi’ne Doğru”

Genel Hedef : Türkiye’de engellilik konusunda çalışan sivil toplum örgütlerinin ağ oluşturmalarına bu ağların kapasitelerinin geliştirilmesine katkıda bulunmaktır.

Aktif Yurttaşlık Hakkımızdır: Türkiye Engelliler Meclisine Doğru projesi kapsamında 54 İl Engelli Meclisi kuruldu.

Bağımsız dernekler, spor kulüpleri, vakıf ve kooperatiflerin yanı sıra çatı örgütleri, şube ve temsilciliklerle 54 ilde 737 engelli örgütü meclis içerisinde yer alıyor. Sendika ve barolardan toplam 37 katılımla birlikte meclisleri oluşturan sivil toplum örgütlerinin sayısı 774’e ulaşıyor.

Meclislerde yer alan konfederasyonlar ve federasyonlar:

Engelliler Konfederasyonu, Sağırlar Konfederasyonu, Türkiye Sakatlar Konfederasyonu.
Aile ve Sosyal İşler Federasyonu, Anadolu Engelli Dernekleri Federasyonu, Anadolu Otizm Federasyonu, Doğu Akdeniz Engelli Dernekleri Federasyonu, Dünya İşitme Engelliler ve Engelliler Federasyonu, Dünya Sağırlar İslam Federasyonu, Engelsiz Bileşenler Federasyonu, Engelsiz Yaşam Federasyonu, Gaziantep Bedensel Engelli Dernekler Federasyonu, Görme Engelliler Spor Federasyonu, Kan Hastalıkları Federasyonu, Kocaeli Engelli Dernekleri Federasyonu, Sakarya Engelliler Birlik Federasyonu, Samsun Engelliler Federasyonu, Türkiye Engelli Sporcular
Federasyonu, Türkiye Körler Federasyonu, Türkiye Sakatlar Federasyonu, Türkiye Talasemi Federasyonu, Uluslararası Tüm Engelliler Yaşlılar
Kimsesizler Federasyonu

54 İl Engelli Meclisinde 737 engelli örgütü yer alıyor.

Meclislerde 3 konfederasyon ve 19 federasyon temsil ediliyor.

Meclislere en yüksek katılımı 38 şubesiyle Türkiye Sakatlar Derneği sağlıyor. Bunu 28 şubesiyle Altı Nokta Körler Derneği ve 15 şubesiyle Türkiye Beyaz Ay Derneği izliyor. Binlerce üyesi bulunan bu üç dernek, şubeleriyle birlikte faaliyet gösterdiği kentlerde engellilerin insan haklarının korunması ve geliştirilmesi için hem yerel hem de ulusal çapta bir imkan sunuyor. Ancak, bu imkanın iyi değerlendirildiği söylenemez; dernek şubeleri çoğunlukla, savunuculuk çalışmalarına ağırlık vermiyor

Meclisleri oluşturan engelli örgütlerinin 87’si ilçelerde bulunuyor.

Ülke genelinde faaliyet gösteren bazı engelli örgütleri illerin yanı sıra ilçelerde de şube açıyor. Ayrıca ilçelerdeki engelliler ve engelli yakınları da kendi örgütlenmelerini gerçekleştirip bağımsız yerel dernekler kurabiliyorlar. Meclisleri oluşturan engelli örgütlerinin yüzde 11’den fazlası kent merkezlerinde değil ilçelerde bulunuyor ve bunların pek çoğu kuruluş aşamasından beri meclislerde yer alıyor.

Meclis üyesi sivil toplum örgütlerinin 3’ü kooperatif, 11’i vakıf.

Artvin Kadın Girişimciler Kooperatifi, Ege Tüm Engelliler Çevre Kültür ve İşletme Kooperatifi, Engelsiz Engelliler Kooperatifi. Kooperatif, engelli hakları alanında çalışan sivil toplum örgütleri arasında pek tercih edilen bir örgütlenme biçimi değil. Ancak, üretim faaliyetlerinde bulunmak isteyen veya yatay örgütlenmeyi tercih eden engelliler kooperatif modelini benimseyebiliyor.

Toplam 189 yürütme kurulu üyesinin 75’i kadın.

54 İl Engelli Meclisinin 15’inde başkan kadın.

Meclislerin her birinde yürütme kurullarını üyelerin seçtiği bir ‘başkan’, sayıları il nüfusuna göre değişen ‘delege(ler)’ ve isteğe/ihtiyaca göre belirlenmiş ‘başkan yardımcısı/yardımcıları’ oluşturuyor. Başkan, il meclisinin aktif çalışması için koordinasyon görevi görüyor. Delegeler ise Türkiye Engelliler Meclisi toplandığında orada illerini ve illerindeki engelli toplumunu temsil edecek.

Meclis yönetimlerinde kadınlar yüzde 39 oranında yer alıyor.

Türkiye’de engelli hakları hareketine emek veren çok sayıda kadın olduğu halde bu kadınların karar mekanizmalarında yeterince yer alabildiğini söylemek güç. Meclis başkanlığında kadınların temsil oranı yaklaşık yüzde 28. Bu oran, hak temelli çalışmalarda katılımın gerçekleşebilmesi için öngörülen en az yüzde 33 oranında varlık gösterme kriterinin, yani ’kritik eşiğin’ altında kalıyor. Bu durum, çoğunlukla erkeklerin ‘yönettiği’ derneklerdeki manzaranın bir uzantısı olarak düşünülebilir; kadın aktivistler çatı örgütlenmelerinde de karar alıcı pozisyonlara kolay kolay talip
olamıyor, deneyimlerine itibar edilmeyebiliyor veya yönetici görevlerinden vazgeçirilebiliyor.

Meclislerde yalnızca 4 dernek engelli kadınlara odaklanıyor:

Bursa’da faaliyet gösteren Engelli Kadınlar Derneği, Samsun Engelli Kadınlar Derneği, İzmir Engelli Genç ve Kadınları Destekleme Derneği ve Ankara’da Sağır Kadınlar Dayanışma Derneği.

İl Engelli Meclislerinin kuruluş toplantılarına 17 büyükşehir belediyesi, 38 il ve ilçe belediyesi katıldı.

Katılım belediye başkanı, başkan yardımcısı, ilgili şube müdürü veya engelli birimi düzeyinde sağlandı.

–  Adana, Aydın, Balıkesir, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Hatay, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Kocaeli, Muğla, Ordu, Sakarya, Samsun, Trabzon ve Ankara Büyükşehir Belediyeleri.

– Afyonkarahisar, Ankara/Kahramankazan, Ankara/Mamak, Ankara/Polatlı, Ankara/Pursaklar, Ankara/Yenimahalle, Artvin/Ardanuç,
Balıkesir/Karesi, Bursa/Nilüfer, Bursa/Osmangazi, Bursa/Yıldırım, Çorum, Eskişehir/Odunpazarı, Eskişehir/Tepebaşı, Giresun, Isparta,
İstanbul/Kadıköy, İstanbul/Şişli, İstanbul/Üsküdar, İzmir/Buca, İzmir/Konak, Kars, Kayseri/Melikgazi, Kocaeli/İzmit, Kocaeli/Körfez, Manisa,
Muğla/Menteşe, Nevşehir, Niğde, Ordu/Altınordu, Ordu/Ünye, Osmaniye/Kadirli, Sakarya/Serdivan, Sinop, Tekirdağ/Süleymanpaşa,
Trabzon/Ortahisar, Tunceli ve Uşak Belediyeleri.

Kuruluş aşamasında 17 Kent Konseyi meclislerde yer aldı.

Adıyaman, Balıkesir/Karesi, Denizli, Edirne, Erzurum, Gaziantep, Hatay, İzmir/Buca, İzmir/Karabağlar, Kars, Kocaeli, Kütahya, Mersin,
Muğla/Menteşe, Rize, Tekirdağ/Çorlu, Trabzon/Ortahisar Kent Konseyleri.

Meclislere 51 üniversitenin engelli öğrenci birimleri ve engelli çalışmaları araştırma uygulama merkezleri de katıldı.

54 il meclisi içinde, engelli çocuklar alanında faaliyet gösteren örgütlerin çoğu zihinsel engelliliğe odaklanıyor;

Serebral Palsili Çocuklar Derneği, Sinop Spastik Çocuklar Derneği, Tekirdağ Otistik Çocukları Koruma Derneği, Zihinsel Engelli Çocuklar Vakfı vb. SSPE Çocuk Hastalıkları Derneği ve Biyonik Kulaklı Çocuklar Derneği gibi diğer alanlarda uzmanlık geliştiren dernekler de meclislerde yer alıyor.

Adında gençlik vurgusu olan yaklaşık 50 örgütün neredeyse tamamı engelli spor kulübü.

Yalnızca iki dernek engelli gençleri hedefleyen çalışmalar yapıyor:
Edirne Gençlik ve Engellileri Destekleme Derneği ile Van İşitme Engelliler Eğitim Gençlik ve Kültür Spor Derneği.

Yaşlı engellilere yönelik çalışmalara engelli örgütlenmesi içinde pek rastlanmıyor. Adında yaşlılık vurgusu olan yalnızca beş örgüt bulunuyor: Antalya Elver Engelli ve Yaşlılar Sosyal Yardımlaşma Derneği, Engelliler Yaşlılar ve Kimsesizler Karamürsel Derneği, Şizofren Tüm Engelliler Yaşlılar Kimsesizler Derneği, Şehit Gazi Engelli Yaşlı İletişim Derneği ve Uluslararası Tüm Engelliler Yaşlılar Kimsesizler Federasyonu.

Engel durumları meclislerde temsil ediliyor.

Otizm alanında 30, işitme engelliler alanında 65, görme engelliler alanında 55, down sendromu üzerine çalışan 19, böbrek hastalıkları alanında 4, talasemi alanında 6, hemofili alanında 5, çölyak alanında 10, serebral palsi konusunda çalışan 9 dernek/vakıf/spor kulübü meclislerde yer alıyor.
Diğer birçok engel durumu da örgütler ve/veya örgütlere üye aktivistler tarafından meclislerde temsil ediliyor

Meclis başkanlarının 35’i engelliyken 19’unun herhangi bir engeli bulunmuyor.

Meclis başkanlarının engel durumlarına bakıldığında; 1’inin işitme engelli, 25’inin ortopedik engelli, 8’inin görme engelli ve 1’inin de süreğen hastalığı olduğu görülüyor. 54 başkandan 19’unun herhangi bir engeli yok. Engeli olmayan ve meclis yönetiminde sorumluluk alan bu kişiler engelli yakınları ve/veya engelli hakları mücadelesine emek veren aktivistler.

Çalışma alanı doğrudan engellilik olmayan, ancak, engelli konularını da gündemine alan ve tüketici sorunları, kadın hakları, çocuk hakları, Roman hakları, mobbingle mücadele gibi alanlarda faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları da meclislerde görev alıyor.

10 sendika meclislere temsilci gönderdi.

Birleşik Devlet Memurları Sendikası, Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası, Eğitimciler Birliği Sendikası, Engelsiz Eğitim Çalışanları Sendikası, Engelsiz Sağlık Çalışanları Sendikası, Mali Müşavirler Sendikası, Öğretim Elemanları Sendikası, Sağlık Hizmetleri Sendikası, Sağlık ve Sosyal Hizmet Çalışanları Sendikası, Sivil Memurlar Sendikası.

13 ilde barolar meclis üyeleri arasında yer aldı.

Artvin, Diyarbakır, Hatay, Karabük, Kocaeli, Muğla, Nevşehir, Ordu, Sakarya, Samsun, Sinop, Şanlıurfa ve Ankara Baroları.

30 ilde Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri kuruluş aşamasında meclislerde yer aldı.

17 ilde İl Müftülükleri meclis çalışmalarına katıldı.

2020 sonbaharında Türkiye Engelliler Meclisi’ni oluşturmak üzere toplanacak olan 54 İl Engelli Meclisinde, üye sivil toplum örgütlerinin çalışma alanları ve öz savunucuların faaliyetleri doğrultusunda şu engel grupları temsil ediliyor:
Kör/az gören, sağır/işitme güçlüğü olan/implantlı/işitme cihazı kullanan, tekerlekli sandalye kullanıcısı, koltuk değneği kullanıcısı, omurilik felci, çocuk felci ve yürüme güçlüğü olan kişiler… Kraniyolfasiyali olan (baş ve yüz anomalileri) ve akondroplazili kişiler (cücelik)… Kekemelik, disleksi, spina bifida, diyabet, kanser, talasemi, hemofili, lösemi, sistinozis, çölyak, fenilketonüri, romatizma, albinizm, epilepsi, şizofreni, bipolar kişilik bozukluğu, down sendromu, otizm, böbrek hastalıkları, bağırsak hastalıkları, spinal muscüler atrofi (SMA), friedreich ataksisi, serebral palsi, subakut sklerozan panensefalit (SSP), mukopolisakkaridoz (MPS), multiple skleroz (MS), pulmoner hipertansiyon…

Scroll Up