Herkes için eşit ve erişilebilir bir yaşam

Hedef: Herkes için eşit ve erişilebilir bir yaşam

Isparta’da kurulan, Burdur, Eskişehir, Gaziantep, İstanbul, Muğla, Samsun, Sivas ve Tokat’ta temsilcilikleri bulunan Herkes için Erişilebilir Yaşam Akademisi Derneği, kısa adıyla HEY Akademi’yi ve kısa zamanda kat ettiği uzun yolu, kurucusu İsmail Çevikbaş’tan dinleyelim.

 

Selen Doğan, 26 Haziran 2020, Ankara

 

Herkes için Erişilebilir Yaşam Akademisi (HEY Akademi) engellilerin insan hakları mücadelesinde bugün en aktif, en hareketli derneklerden biri. Çalışmalarını Isparta’da sürdüren dernek, hak temelli çalışan, açıklık, şeffaflık ve hesap verebilirliği kendine ilke edinmiş, faaliyet alanıyla ilgili yenilikçi ve yaratıcı çalışmalara imza atan sivil toplum örgütlerinin Anadolu’da da var olduğunun güçlü kanıtlarından biri. Toplum ve siyaset bilimci İsmail Çevikbaş’a kurucusu olduğu HEY Akademi’yi sorduk.

 

İşin biraz felsefesinden başlayarak konuşalım istiyorum; dernekçilik ile sivil toplumculuğun birbirine hiç benzemediğini bugün artık çok iyi biliyoruz. Ayıran nedir diye soranlara verecek tek bir yanıtımız var sanırım, o da hak temellilik. Savunuculuğunu yaptığımız alandaki kişilerin kendi durumlarına özgü bir insan hakları perspektifini geliştirmeyi ve hak sahiplerini bu sürece dahil ederek birlikte gelişmeyi hedefleyen bizler klasik dernek yürütme pratiğinden farklı bir yol izliyoruz ve bana kalırsa bugünün dünyasında sivil alanda en gerekli şey de bu. HEY Akademi bunun için ne yapıyor?  

Herkes için Erişilebilir Yaşam Akademisi Derneği; 10 Eylül 2019’da sivil toplum sevdalısı gönüllüler tarafından kurulmuş olan çiçeği burnunda bir sivil toplum örgütü. Derneğin ana faaliyet alanı görme engelliler olmakla birlikte, engelliliğe dayalı ayrımcılık ve engelliliğin maddi-manevi suiistimaliyle erişilebilirlik konularında tüm engel gruplarını kapsayacak şekilde savunuculuk çalışmaları yapmayı kendimize misyon edindik. HEY Akademi; hak temelli anlayışı benimsemiş, açıklık, şeffaflık ve hesap verebilirlik gibi ilkeleri sözde değil, özde içselleştirmiş bir sivil toplum örgütü olmak için, emin adımlarla sivil toplum hareketi içinde yolculuğuna devam ediyor. Engelliler camiasında nitelikli aktivistlerle hak savunuculuğu yaparak, hakların korunup geliştirileceğine inanıyor ve kurumsal kapasitemizi arttırmak için büyük çaba harcıyoruz.

Kısa zamanda büyük işler başardınız.

Yeni kurulmuş çiçeği burnunda bir sivil toplum örgütüyüz ve önceliğimiz kurumsal kapasitemizi arttırmak ve geliştirmek. Fakat, engellilik alanında çözüm bekleyen sorunlar bir hayli fazla. Bu sebeple de sahadaki sorunları tespit eden, çözüm önerileri geliştiren ve camianın nabzını tutan, aktivist bir örgüt olma hayaliyle çalışmalar gerçekleştirdik. Bu çalışmalardaki vizyonumuz; “herkes için eşit ve erişilebilir bir yaşam”. Eşitlik ve erişilebilirlik sadece kağıt üzerinde değil, vatandaşlık hak ve özgürlüklerinin kullanımıyla kamu ve özel sektör tarafından sunulan tüm ürün ve hizmetlerden, tercih etme opsiyonu bireyde olacak şekilde yararlanması şeklinde olmalı. Aksi halde, “hepimiz eşitiz” ve “herkes için erişilebilirlik” gibi sloganlar, hakların korunup geliştirilmesi noktasında geçici bir empatiden başka hiçbir işe yaramıyor. Bu nedenlerle; HEY Akademi’nin önünde üyeleri, gönüllüleri ve paydaşlarıyla birlikte daha çok uzun bir yol var.

Metropollerin dışında da yüzlerce engelli örgütü var. Fakat, örneğin sanatta veya sporda olduğu gibi sivil toplumda da merkezileşme söz konusu. Büyük kentlerde uzmanlıklara, bilgi ve belgelere, fon imkanlarına erişim görece daha kolayken, yerelde daha çok çaba gerektiriyor gibi görünüyor. Siz de Isparta’dan sivil alana ses veren bir örgütsünüz ve aslında ulusal çapta çalışmalar yürütüyorsunuz. En çok hangi konularda zorlanıyorsunuz?  

Herkes için Erişilebilir Yaşam Akademisi Derneği’nin genel merkezi Isparta’da. Evet, sivil toplum alanında faaliyet gösteren güçlü vakıf ve dernekler metropol kentlerde kümeleşmiş durumda. Sivil toplumun hareket kabiliyetini kolaylaştıran gönüllü, nitelikli insan kaynağı, finansal kaynaklara ulaşım ve hayırseverlik kültürü de yine bu kentlerde kemikleşmiş bir yapıda. Fakat bu, “Anadolu’da hak temelli çalışan, açıklık, şeffaflık ve hesap verebilirliği kendine ilke edinmiş, faaliyet alanıyla ilgili yenilikçi fikirlere ve yaratıcı çalışmalara imza atan sivil toplum örgütleri olamaz ya da bunlara ne gerek var?” anlamına gelmemeli. HEY Akademi olarak bizler; hak temelli çalışan ne kadar fazla sivil toplum örgütü varsa, sahada o kadar çok sorun kısa sürede çözüme kavuşacaktır diye düşünüyoruz. Avrupa ve ABD örnekleri de incelenecek olursa, artık sivil toplum örgütleri yer yer branşlaşmaya, yer yer de farklı örgütlenme biçimleriyle mikro örgütler olarak yerelde çalışmalarına devam etmekteler. Bu anlamda küçük ve orta ölçekli sivil toplum örgütlerinin bir araya geldikleri çatı örgütlenmeler, platform ve ağların önemine dikkat çekmek isterim. HEY Akademi, Isparta merkezli olmakla birlikte Burdur, Eskişehir, Gaziantep, İstanbul, Muğla, Samsun, Sivas ve Tokat illerinde temsilcilikleri bulunan, ulusal düzeyde faaliyet gösteren bir örgüt. Yerelde sivil toplum örgütü olarak fon kaynaklarına erişim noktasında zorlanıyoruz. Bu da HEY Akademi’nin faaliyet ve projelerinin görünür olmasıyla aşılacak geçici bir durum, diye düşünüyoruz. Yerelde zorlanmadan yapabildiğimiz şey ise kamu kurum ve kuruluşlarıyla ortaklıklar. Kamu-STÖ iyi yönetişim ilkelerine uygun, açık ve şeffaf bir sunumla yapılan çalışmalara kamu kurum ve kuruluşları da destek veriyor. Süleyman Demirel Üniversitesi ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi ile önümüzdeki haftalarda işbirliği protokolleri imzalayacağız.

 

Protect Defenders’dan kapasite güçlendirmeye yönelik yeni bir destek aldınız. Bu desteğe vesile olan Engelli Hakları İzleme ve Savunuculuk Ağı projesi derneğin bundan sonraki çalışmalarına nasıl etki edecek?

HEY Akademi, daha önce de söylediğim üzere alandaki sorunları tespit eden, çözüm önerileri geliştiren ve camianın nabzını tutan bir örgüt olma hayaliyle çalışmalarına devam ediyor. Bu süreçte; engelli bireylerin pek çok farklı alanlarda ayrımcılığa ve hak ihlallerine maruz kaldığını, birçok engelli kamu personelinin mobbinge uğradığını, fakat bu durumdan habersiz olduklarından, daha doğrusu ayrımcılık, hak ihlali ve mobbing kavramlarına dair bilgi ve farkındalıklarının bulunmamasından dolayı, bu vakaların kapalı kapılar ardında kaldığını tespit ettik. Ve engelli bireylerin haklarını öğrenebilecekleri, ayrımcılık ve mobbing vakalarında idari ve adli olarak ne tür başvuru mekanizmalarının var olduğuna dair bilgi edinebilecekleri, ihtiyaç halinde hukuki ve psikolojik destek ve danışmanlık alabilecekleri bir platfom hayal ettik. Protect Defenders EU, bizim bu hayalimize ortak oldu ve 140 bin TL hibe desteği sağladı. 1 Eylül 2020 tarihinde başlayacak olan Engelli Hakları İzleme ve Savunuculuk Ağı projesi, 31 Ağustos 2021 tarihine kadar sürecek. Bu 12 ay boyunca kurumsal kapasitemizi güçlendirmeye yönelik olarak ofis kirası, ofis mobilyaları, tanıtıcı materyal desteği, elektrik, su, ısınma gibi giderler, internet bağlantısı giderleri, kurulacak olan dijital ağ giderleri karşılanacak. Bu destek, bizim için can suyu gibi. Protect Defenders EU kuruluşu ve yetkililerine hem derneğimiz hem de tüm engelli toplumu adına teşekkür ediyorum.

Bu proje yerelde insan kaynağının güçlenmesini de sağlayacak mı? Bunu merak ediyorum çünkü sivil toplum örgütlerinde yetişmiş insan kaynağının sürdürülebilirliğini sağlamak zor, hem maddi açıdan hem motivasyon bakımından. Siz bunu nasıl sağlamayı düşünüyorsunuz?

Engelli Hakları İzleme ve Savunuculuk Ağı projesiyle aldığımız hibe desteği, HEY Akademi’nin yerelde oluşturacağı çalışma ofisiyle sağlıklı bir gönüllü iletişimi meydana getirecek. Faaliyetlerimizde yer almak isteyen insan kaynağına daha rahat erişmiş olacağız. Bununla birlikte; alınan hibe desteğiyle engelli hakları izleme ve savunuculuğuyla ilgili olarak, uzman akademisyenlerden de proje katılımcısı olan üyelerimiz eğitim alarak, bu alanda aktif ve etkin bir izleme ve savunuculuk yapmak adına altyapılarını güçlendirmiş olacaklar. Kurulacak olan ağa, hak temelli çalışan, engelli hakları izlemesi ve savunuculuğu yapan ya da yapmayı düşünen tüm sivil toplum örgütleriyle aktivistleri dahil olmaya bekliyor, buradan onları davet ediyorum. HEY Akademi olarak bizi konuk ettiğiniz ve kendimizi, çalışma ve projelerimizi kamuoyuyla paylaşma fırsatı verdiğiniz için teşekkür ederim. ■

HEY AKADEMİ Çağrı Merkezi: +90 850 305 19 84

HEY AKADEMİ Faks: +90 246 606 04 54

HEY AKADEMİ WhatsApp Mesaj Hattı: https://wa.me/908503051984?text=

HEY AKADEMİ Facebook: http://facebook.com/heysosyal

HEY AKADEMİ Instagram: http://instagram.com/heysosyal

HEY AKADEMİ Twitter: http://twitter.com/heysosyal



Bir cevap yazın

Scroll Up